Aleph GFDL CC-BY-SA-3.0

Txio arrunta (Phylloscopus collybita)

Sylviidae, Paseriformeak

Beste izen batzuk: Eulitxori, Moitu, Txat, Txepetxuri, Txio, Txirixo, Txiro, Txixo, Txoritxiki(n).
Euskarazko izendegi osoa »

Beste hizkuntzetan

  • Gaztelania: Mosquitero común
  • Frantsesa: Pouillot véloce
  • Ingelesa: Common Chiffchaff
  • Aragoiera: Mosqueta
  • Katalana: Mosquiter comú
  • Galegoa: Picafollas común
  • Alemaniera: Zilpzalp
  • Italiera: Luì piccolo

Deskribapena

Euskal Herrian ditugun txoririk txikienetakoak ditugu txioak. Bost espezie ikusi daitezke gurean (txio arrunta, iberiarra, horia, txistularia eta lepazuria), guztiak ere antzekoak. Neurriz txikiak, arin eta urduriak, moko zorrotz eta luzekoak, eta kolore aldetik arre-horizkak (batzuk zurixeagoak, beste batzuk hori edo berdeagoak).

Euskal Herrian

Urte guztian ikusi ditzakegun arren, txio arruntak batez ere neguan aurkituko ditugu Euskal Herrian. Urritik apirilera bitartean gure eskualde gehienetako bisitari ohikoak dira. Udaberritik aurrera, ostera, Europa erdi eta iparralderantz migratzen dute, hantxe ugaltzen baitira gehienak. Bikote gutxi batzuk gurean ere aurkituko ditugu, baina beti ere bikote bakanak. Udan, aldiz, txio arruntaren ordez, batez ere txio iberiarra aurkituko dugu Euskal Herrian, kumatze-garaian askoz ere ugariagoa.

Entzun

Txio arrunta (Phylloscopus collybita)

Euskarazko izendegia

Aldaera Eskualdea
Eulitxori Urola-Kostaldea, Goierri
Moitu Urola-Kostaldea
Txat
Txepetxuri Urola-Kostaldea
Txio Durangaldea, Donostialdea, Debagoiena, Debabarrena, Goierri, Urola-Kostaldea, Tolosaldea
Txirixo Durangaldea, Debagoiena, Debabarrena
Txiro Debabarrena, Gernika-Bermeo
Txixo Gernika-Bermeo, Lea Artibai, Debagoiena, Debabarrena, Durangaldea
Txoritxiki(n) Debagoiena, Urola-Kostaldea, Gorbeia Inguruak
Arantxori Bidasoa Garaia
Azatxori
Eibartxori Debabarrena
Jirin
Limatxori Arrati Nerbioi
Moreta
Moskero Tolosaldea
Puitta Bidasoa Beherea, Urola-Kostaldea
Txigo
Txiio
Txintxota Debagoiena
Txiota Urola-Kostaldea
Txoritxoro Debabarrena

** Eskualdea: Ahoz non jaso den.
   Grisez, zalantzazkoak edota bibliografian bakarrik jasotakoak.

Oharrak

Txioen kasuan, euskarazko bertako izen arruntek ez dituzte espezieak bereizten. Hau da, oro har, informatzaileek izen berbera darabilte txio espezie guztientzat. Hortaz, hemen aipatzen ditugun izenik gehienak, oro har, gainontzeko txio espezieentzat ere erabili izan dira historikoki gure nagusien artean.